پا بر جا . دين مقدس اسلام دين سمحه سهله است هيچ امر مشكلى در او نيست كه ميفرمايد : ما يُرِيدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ وَ لكِنْ يُرِيدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَ لِيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ مائده آيه 9 ، و نيز ميفرمايد : وَ ما جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ مِلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْراهِيمَ هُوَ سَمَّاكُمُ الْمُسْلِمِينَ حج آيه 78 ، و نيز ميفرمايد : يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَ لا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ بقره آيه 185 . اقول : دين مقدس اسلام مشتمل بر سه جزء است اول علم بعقائد حقه و به احكام اسلاميه و بفوائد صفات حميده و مضار اخلاق رذيله . دوم تزكيه نفس از صفات خبيثه و تحليه بملكات حسنه ، سوم عمل باركان دينيه از فعل واجبات و مستحبات و ترك محرمات . اما علم اگر مقايسه كنيم با اين هايى كه اشتغال به تحصيل دارند در اين مدارس جديده بايد هيجده سال هر سالى يك كلاس طى كنند به شرط آنكه مردود نشوند و تجديدى نگردند تا ديپلم و ليسانسه شوند و يك حقوقى بدست آورند ، و اگر اهل صنعت باشند بايد سالهاى دراز شاگردى كنند تا استاد صنعت شوند ، و اما علوم دينى دست بالايش اگر يك ماه همت كنند و نزد عالم دينى زانو به زمين زنند تمام عقايد حقه و تمام مسائل دينيه و تمام محاسن و مضار اخلاقيه را فرا ميگيرند بلكه ميتوان گفت در ظرف يك هفته . و اما عمل به احكام دينيه نماز هفده ركعت در شبانه روز واجب است كه با آداب و شرائطش يك ساعت بيشتر نيست ، زكات چهل يك يا بيست يك يا ده يك مال براى دستگيرى از فقراء ، خمس پس از اخراج مئونه سال آن هم به همه چيز تعلق نميگيرد ، صوم در سال يك ماه آن هم از اول شب تا صبح بخوريد و بياشاميد كه ميفرمايد : أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيامِ الرَّفَثُ إِلى نِسائِكُمْ - الى قوله تعالى - وَ كُلُوا وَ اشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيامَ إِلَى اللَّيْلِ بقره آيه 187 آن هم بسيارى معاف هستند ، و اما حج يك مرتبه در دورهء عمر بر شخص مستطيع